1. Psychiatria, jej status i historia
  2. Mała psychiatria – zaburzenia nerwicowe
  3. Duża psychiatria
  4. Zaburzenia osobowości i inne zaburzenia pośrednie
  5. Psychiatria wieku rozwojowego
  6. Psychiatria i metody leczenia

Duża psychiatria

Zaburzenia psychotyczne, afektywne i organiczne

W obszar tzw. dużej psychiatrii wchodzą następujące zaburzenia i choroby psychiczne:

  • zaburzenia psychotyczne (schizofrenia)
  • zaburzenia afektywne (depresja, mania, psychoza maniakalno – depresyjna)
  • zaburzenia organiczne

Zaburzenia psychotyczne

Schizofrenia – schizofrenia, wbrew pozorom jest chorobą dość często występującą. Cierpi na nią 0,5 -1% społeczeństwa. Jest to głównie choroba ludzi młodych. Większość zachorowań zdarza się między 16 a 25 r. życia. Etiologia schizofrenii nie jest znana. Część przypadków tłumaczy się dziedziczeniem, część urazami wczesnodziecięcymi, niemniej jednak nie można wskazać jednoznacznych przyczyn zachorowań.

Mówi się że ilu pacjentów schizofrenicznych tyle objawów. Choć można wyodrębnić kilka podstawowych objawów o które opiera się diagnoza choroby, to prawdą też jest to że każdy pacjent inaczej przeżywa chorobę. Nie ma dwóch takich samych urojeń, takiej samej historii choroby, identycznych zmian w osobowości. Utrudnia to leczenie, nie wiadomo bowiem nigdy do końca jak pacjent zareaguje na konkretne leczenie bądź konkretny rodzaj psychoterapii.

W obrazie schizofrenii wyróżnia się główne objawy osiowe – są nimi urojenia, omamy, lęk, zmiany emocjonalne, dezorganizacja zachowania i autyzm. Pacjentów schizofrenicznych można też podzielić na cztery grupy, w zależności od dominujących objawów:

  • schizofrenia katatoniczna (chorzy wpadają w odrętwienie, które może trwać całymi dniami. Nie leczona postać prowadzi do śmierci pacjenta)
  • schizofrenia urojeniowa (70% wszystkich przypadków – chory ma urojenia i omamy, często wydaje mu się że jest kimś innym)
  • schizofrenia majaczeniowa (omamy, mania prześladowcza)
  • >schizofrenia prostali>

Leczenie schizofrenii jest trudne i nie zawsze prowadzi do wyleczenia. Około 60% pacjentów uzyskuje sprawność umożliwiającą im powrót do pracy. Rokowania zależeć będą zarówno od rodzaju schizofrenii, wielkości i rozlania objawów oraz ilości remisji. Każdy rzut psychotyczny prowadzi bowiem do częściowej degeneracji i im więcej rzutów psychotycznych przeżył pacjent, tym trudniej mu powrócić do normalności.

Efektem schizofrenii, może być też depresja postschizofreniczna. Pacjent uświadamiając sobie swoją chorobę, oraz jej skutki popada w stany depresyjne i może nawet podejmować próby samobójcze. Ten rodzaj depresji, ze względu na obciążenia związane z brakiem akceptacji społecznej osób chorych na schizofrenię, leczy się niezmiernie trudno.

Nie jest prawdą, że osoby schizofreniczne są bardziej agresywne niż inne chore osoby. Wprawdzie odsetek zachowań agresywnych jest nieco wyższy niż u osób zdrowych, ale znacznie niższy niż u osób uzależnionych od alkoholu. Zachowania agresywne, najczęściej przyjmują też kierunek "do" pacjenta.

Zaburzenia afektywne

Mania – zaburzenie rzadko występujące samodzielnie – najczęściej łączy się z depresją tworząc psychozę dwubiegunową. W postaci izolowanej, mania objawia się euforycznym nastrojem, urojeniami wielkościowymi, nadmiernym pobudzeniem oraz obniżeniem potrzeby snu.

Depresja – jedno z najczęściej występujących zaburzeń nastroju. Błędnie utożsamiane niekiedy z temporalnym zaburzeniem nastroju, czy też reakcją meteopatyczną (depresja zimowa). Nie leczona depresja może doprowadzić do śmierci pacjenta.

Utrzymujący się nastrój smutku, przygnębienia i abnegacji, prowadzi do wycofania się chorego z życia społecznego. W krańcowych przypadkach, chory nie jest w stanie wstać z łóżka. Depresję najczęściej leczy się poprzez psychoterapię wspomaganą niekiedy farmakologicznie. W sytuacjach kiedy pacjent jest już bez kontaktu, aby móc wybić go ze stanu przygnębienia, konieczne jest zastosowanie leczenia farmakologicznego w warunkach szpitalnych.

W psychiatrii wyróżnia się wiele rodzajów depresji uzależnionych od wieku, okoliczności wystąpienia, przedmiotu utraty i sposobu przeżywania choroby przez pacjentów.

Psychoza dwubiegunowa (cyklofrenia, psychoza maniakalno-depresyjna) – choroba występująca w cyklach. Po epizodzie manii następuje faza depresyjna, a następnie powrót do fazy manii, bądź okres remisji choroby.

Faza manii, charakteryzująca się podwyższonym stanem emocjonalnym i opisanymi powyżej objawami, trwa najczęściej od kilku dni do kilku tygodni. W trakcie trwania manii, chory podejmuje irracjonalne zachowania – może np. porzucić pracę, sprzedać dobytek, zainwestować cały majątek w ryzykowne przedsięwzięcie. Faza depresji następująca po manii może trwać kilka miesięcy. W trakcie fazy depresyjnej, chory przeżywa swoje "dokonania" w czasie manii. Faza remisji może nie pojawić się wcale, może też trwać kilka lat. Bywa, że po fazie manii, chory ma kilka rzutów depresyjnych, po czym choroba ustępuje.

Zaburzenia organiczne

Mogą występować w związku z wiekiem pacjenta (np. choroba Alzheimera), bądź w wyniku urazów głowy lub uszkodzeń OUN (np. choroba Korsakova, zespoły otępienne). Leczenie i rokowania są na ogół niekorzystne i opierają się na redukcji objawów.

^ do góry